HOME

Kustvisie: een langetermijnaanpak voor de bescherming van onze kust

Op 22 december 2017 nam de Vlaamse overheid de startbeslissing om een ‘Kustvisie’ voor de lange termijn te maken. Dit zal samen met alle betrokken partijen op het terrein gebeuren. Het project Kustvisie zal de maatschappelijk meest wenselijke maatregelen vastleggen die nodig zijn om onze kust en het achterland ook op lange termijn stapsgewijs te beschermen tegen een zeespiegelstijging tot 3 meter. Zodat ook de kinderen van onze kleinkinderen nog kunnen genieten van onze kust.

Waarom deze beslissing?
Het klimaat verandert

Ons klimaat verandert. Door de toename van broeikasgassen warmt de atmosfeer op. Daardoor zetten zeeën en oceanen uit en smelten ijskappen en gletsjers, met een stijging van de zeespiegel tot gevolg.

De afgelopen 100 jaar was er al een trage en geleidelijke zeespiegelstijging van 2 milimeter per jaar. Internationale klimaatexperts voorspellen dat we nog in deze eeuw een aanzienlijk grotere en snellere zeespiegelstijging kunnen verwachten.

Onze kust is kwetsbaar

Onze kust en het achterliggende gebied zijn erg kwetsbaar voor de gevolgen van de klimaatverandering. Dat heeft te maken met de lage ligging, de dichte bebouwing en het intensief gebruik van de kust.

Een stijgende zeespiegel vormt een extra uitdaging om onze kust blijvend te beschermen en de veiligheid van de bevolking te garanderen. Bovendien kan de toegankelijkheid van de kusthavens in het gedrang komen. Ook het achterland zal steeds meer problemen kennen. Zo zal de afwatering van rivieren en kanalen naar de Noordzee moeilijker verlopen en kunnen de polders verder verzilten.

schema klimaatverandering
Aanvullende ingrepen nodig na het Masterplan Kustveiligheid

De Vlaamse overheid werkt nu al aan de kustbescherming via het Masterplan Kustveiligheid, dat sinds 2011 in alle kustgemeenten in uitvoering is. Onder meer de realisatie van een stormvloedkering in Nieuwpoort en het invoeren van overstromingsmaatregelen in de achterhaven van Oostende behoren tot dit Masterplan.

Doelstelling van het Masterplan is de kustregio tot 2050 te beschermen tegen een 1000-jarige storm. Het Masterplan Kustveiligheid houdt rekening met een zeespiegelstijging tot 30 cm tegen 2050. Het is ontworpen op basis van het toenmalig beschikbare klimaatscenario. Intussen weten we dat de zeespiegel na 2050 sterker en sneller zal stijgen en dat er bovenop de ingrepen voorzien in het Masterplan, een extra inspanning gedaan zal moeten worden. Om zo de volledige kust ook na 2050 te beschermen tegen overstromingen.

Daarom nam de Vlaamse overheid op 22 december 2017 de startbeslissing om samen met alle betrokkenen op het terrein een ‘Kustvisie’ op te maken. Met ‘Kustvisie’ willen we verder kijken dan het Masterplan Kustveiligheid. Met dit project willen we immers een lange-termijnaanpak ontwikkelen voor de bescherming van onze kust.

Wat staat er te gebeuren?

De centrale doelstelling is om de bescherming van de kust tegen een 1000-jarige storm ook te verzekeren na 2050. De Vlaamse overheid onderzoekt daarom welke aanpak nodig is, aanvullend op de ingrepen uit het Masterplan Kustveiligheid. Zodat onze kust en het achterland ook op lange termijn beschermd worden tegen een hogere en versnelde zeespiegelstijging.

De snelheid en grootte van de zeespiegelstijging zijn moeilijk vooraf in te schatten. Om voldoende voorbereid te zijn en snel te kunnen schakelen, wordt uitgegaan van een ‘adaptieve kustbescherming’. ‘Adaptief’ betekent hier een kustbescherming die relatief vlot aanpasbaar is. Zodat niet enkel het veiligheidsniveau op peil blijft, maar ook de levensduur van de infrastructuur verlengd wordt onder steeds sneller evoluerende zeespiegelstijgingen.

Om het adaptieve karakter duidelijker vorm te geven, onderzoeken we drie scenario’s: de kust en het achterland beschermen tegen een zeespiegelstijging tot 1 meter, tot 2 meter en tot 3 meter. Daarnaast onderzoeken we hoe de bescherming geleidelijk opgeschaald kan worden en wat de kantelpunten zijn waarop die opschaling nodig is.