Veelgestelde vragen

Op deze webpagina bundelen we enkele veelgestelde vragen en de antwoorden over Kustvisie.

Wat is Kustvisie?

Kustvisie is een langetermijnaanpak voor de bescherming van onze kust. Zodat ook de kinderen van onze kleinkinderen nog kunnen genieten van onze kust. Kustvisie bepaalt de maatschappelijk meest wenselijke strategie en de bijhorende ruimte die nodig is om onze kust en het achterland stapsgewijs te beschermen tegen een zeespiegelstijging van drie meter. Dit in samenwerking met alle betrokken partijen op het terrein.

Wat is de noodzaak van het project?

Ons klimaat verandert. Door de toename van broeikasgassen warmt de atmosfeer op. Daardoor zetten zeeën en oceanen uit en smelten ijskappen en gletsjers, met een stijging van de zeespiegel tot gevolg. De Vlaamse kust en het achterliggende gebied zijn erg kwetsbaar voor de gevolgen van de klimaatverandering door de lage ligging, de dichte bebouwing en het intensieve gebruik van de kust. Een stijgende zeespiegel vormt uitdagingen om onze kust blijvend te beschermen, de veiligheid van de bevolking te garanderen, de toegankelijkheid van de kusthavens te vrijwaren en het verzilten van de polders tegen te gaan.

Wat is het doel van het project?

De centrale doelstelling van Kustvisie is om ook na 2050 de bescherming van de kust tegen een 1000-jarige storm te verzekeren. Daarom onderzoekt de Vlaamse overheid welke aanpak nodig is, aanvullend op de ingrepen van het Masterplan Kustveiligheid. Zodat onze kust en het achterland ook op lange termijn beschermd worden tegen een hogere en versnelde zeespiegelstijging. Met dit plan wilt de Vlaamse regering vooral ook de bestaande functies en activiteiten (wonen, recreatie, etc.) aan de kust zo veel mogelijk vrijwaren voor de toekomst.

Wat is het verschil tussen Kustvisie en Masterplan Kustveiligheid?

Masterplan Kustveiligheid bestaat uit een reeks maatregelen om onze kust te beschermen tegen zware stormvloeden. Dankzij deze maatregelen zal onze kust tot 2050 beschermd zijn tegen een 1000-jarige storm. Hierbij wordt rekening gehouden met 30 centimeter zeespiegelstijging. Intussen weten we dat de zeespiegel na 2050 sterker en sneller zal stijgen en dat er bovenop de ingrepen voorzien in het Masterplan, een extra inspanning gedaan moet worden. Om zo de volledig kust ook na 2050 te beschermen tegen overstromingen. Met Kustvisie wil de Vlaamse overheid verder kijken dan het Masterplan Kustveiligheid. Kustvisie volgt het Masterplan Kustveiligheid als het ware op en tracht een lange-termijnaanpak te ontwikkelen voor de bescherming van onze kust.

Wat wordt er onderzocht?

Kustvisie tracht een kader uit te werken voor de te nemen maatregelen in de toekomst. De snelheid en grootte van de zeespiegelstijging zijn namelijk moeilijk vooraf in te schatten. Om voldoende voorbereid te zijn en snel te kunnen schakelen, wordt uitgegaan van een ‘adaptatieve kustbescherming’. Dit betekent dat de kustbescherming relatief vlot aanpasbaar is. Zodat niet enkel het veiligheidsniveau op peil blijft, maar ook de levensduur van de infrastructuur verlengd wordt onder steeds sneller evoluerende zeespiegelstijgingen.

Daarom onderzoeken we drie scenario’s: de kust en het achterland beschermen tegen een zeespiegelstijging tot 1 meter, tot 2 meter en tot 3 meter. Daarnaast onderzoeken we hoe de bescherming geleidelijk opgeschaald kan worden en wat de kantelpunten zijn waarop die opschaling nodig is.

Waar komt de indicatie van 3 meter zeespiegel vandaan?

Als uitgangspunt is gekozen om, vanuit het voorzorgsprincipe, rekening te houden met de mogelijkheid dat zich een extreme zeespiegelstijging tot 3 meter voordoet. De onzekerheid omtrent de omvang en de timing van een versnelling in de zeespiegelstijging is zeer groot en neemt, gerelateerd aan het smelten van de ijskappen, na 2050 bovendien substantieel toe. Volgens het internationale klimaatpanel van de VN (IPCC) kan de globale zeespiegel over tachtig jaar tot 1 m hoger liggen dan vandaag (scenario SSP5-8.5). Het IPCC wijst er echter op dat het aangewezen is om voor risicogevoelige aspecten, zoals kustveiligheid, een hogere zeespiegelstijging te hanteren, gezien de kans bestaat dat de  1 m zeespiegelstijging overschreden wordt. Bovendien gaat de zeespiegelstijging ook daarna nog verder door. Ook andere onderzoeken en scenario’s (oa het low confidence RCP 8.5 – percentiel 99) wijzen in de richting van een maximale zeespiegelstijging van 3 meter tegen 2100. Daarom dat binnen Kustvisie oplossingen onderzocht worden voor 3 mogelijke zeespiegelstijgingen: 1m, 2m en 3m als bovengrens.

Waarom zijn jullie van de procesaanpak complexe projecten afgestapt?

Op 22 december 2017 nam de Vlaamse overheid de startbeslissing om samen met alle betrokkenen op het terrein een kustvisie op te maken. Dit project werd opgestart met de procesaanpak voor complexe projecten. Echter is maatwerk vereist om een Kustvisie op te maken die ons niet alleen tegen een 1000-jarige storm beschermd tot 3 meter zeespiegelstijging, maar die ook zoveel mogelijk maatschappelijke meerwaarde creëert. Kustvisie is namelijk eerder een strategisch project (dat in tegenstelling tot bv. Nieuwe Sluis Zeebrugge niet onmiddellijk in uitvoering gaat). Hierdoor lukt het niet om dit in het keurslijf van Complexe projecten te duwen. Het project vraagt een andere aanpak. Daarom faciliteert de Vlaamse overheid vanaf eind 2021 tot begin 2023 een co-creatietraject waarbij alle belanghebbenden actief samenwerken aan het project Kustvisie.

Hoe wordt het werk van tijdens de vorige fase meegenomen?

Het werk uit de vorige fase is niet verloren gegaan, maar vormt de basis van het verdere verloop van het project. Met de opgedane kennis uit het verleden kijkt de Vlaamse overheid samen met alle belanghebbenden naar de best mogelijke aanpak voor het verdere verloop van het project. De belangrijkste uitgangspunten zijn en blijven: de verschillende mogelijke kustlijnen vormgeven en bekijken welke vormen (alternatieven) van kustbescherming per kustlijn van toepassing kunnen zijn. Daarbij onderzoeken we niet enkel effecten. We gaan actief op zoek naar kansen en opportuniteiten om de huidige functies van de kust nog meer ‘ruimte’ te kunnen geven, om zo de beste toekomstvisie te creëren voor onze kust.